//اصول علمی کنترل و مقابله با بیماری کرونا‏

اصول علمی کنترل و مقابله با بیماری کرونا‏

اطلاعات : ويروس کرونا موسوم به «کوويد 19» اواسط ماه دسامبر (24 آذر) در شهر ووهان واقع در مرکز چين گزارش شد ابتدا از اين بيماري به عنوان ذات الريه نام برده مي‌شد اما کميسيون ملي بهداشت چين در 30 دسامبر سال 2019 (9 دي ماه 98) به صورت رسمي شيوع اين ويروس را در چين اعلام کرد و اين بيماري همچنان در اقصي نقاط جهان قرباني مي‌گيرد.

متاسفانه آمار اين بيماري در كشور روبه افزايش است و اين در حالي است كه مردم از رعايت بهداشت خسته شده‌اند و خود را بدست تقدير سپرده‌اند.

كارشناسان معتقدند، قرنطينه نشدن كشور،شرايط نامساعد اقتصادي، تحريم‌هاي ظالمانه وشروع فعاليت‌هاي پرخطر همگي باعث شده‌اند كه مردم نسبت به ابتلا به اين بيماري بي‌تفاوت شوند و اصول بهداشتي را رعايت نكنند. ‏

آنان مي‌گويند، كرونا تمام نشده است و عدم رعايت بهداشت باعث شيوع دوباره آن مي‌شود از اينرو مردم بايد 3 اصل «ماسك، فاصله گذاري و شستشو» رابا جديت رعايت كنند. ‏

كارشناسان سازمان جهاني بهداشت به عموم مردم توصيه كرده‌اند كه براي در امان ماندن از ويروس كرونا،در اماكن شلوغ ماسك بزنند. اين رهنمود به ويژه براي فضا‌هايي بايد مراعات شود كه حفظ فاصله فيزيكي به سختي ميسر است. به طور مثال وسايل حمل و نقل، محيط‌هاي بسته و يا گذرگاه‌ها و جاهايي كه جمعيت در آن زياد است.‏

‏«تدروس آدهانوم» ـ مدير سازمان جهاني بهداشت مي‌گويد: در هر جايي كه ديگران حضور دارند، به ويژه به افراد بالاي 60 سال و افرادي که داراي سابقه بيماري دارند توصيه مي‌كنيم از ماسك طبي استفاده كنند. ‏

مسئولان اين سازمان وابسته به سازمان ملل اظهار داشته‌اند كه توصيه اخير،بر شواهدي استوار است كه تاثير استفاده از ماسك را نشان مي‌دهد. ماسك مورد نظر سازمان جهاني بهداشت، بايد حداقل از 3 لايه با جنس متفاوت تشكيل شده باشد.

تغيير نشانه‌هاي بيماري كرونا

پزشکان ايراني اعلام مي‌دارند که نشانه‌هاي بيماري کرونا در بيماران ايراني از علايم شبيه سرماخوردگي و تنگي نفس به علايم گوارشي تغيير کرده است.‏

آنان با بيان اين مطلب كه مراجعه بيماران کرونايي با علائم تنفسي کمتر شده، اما در مقابل علائم گوارشي اين بيماري رو به افزايش است، اظهار مي‌دارند که در بيماران کرونايي ايران بيشتر شاهد علائم گوارشي زير هستند كه عبارتند از: اسهال آبکي روزي پنج مرتبه، دل پيچه، کاهش اشتها، تب خفيف و کاهش حس بويايي و چشايي ‏طي بررسي‌هاي انجام شده، بيماران مبتلا به کرونا ممکن است علائم جديدي داشته باشند که در صورت داشتن اين علائم بايد به پزشک مراجعه کنند. علائمي چون سردرد، درد عضلاني، اختلال بويايي و اختلال چشايي، اسهال و علائم گوارشي جامعه پزشکي ايران اعلام مي‌كند که گرماي هوا و باز شدن مشاغل پر خطر دليلي بر پيروزي بر ويروس کرونا نيست و رعايت نکات بهداشتي و فاصله گذاري فيزيکي همچنان بايد در دستور کار قرار گيرد و تا زماني که واکسن اين ويروس توليد نشود يا درمان قطعي براي شکست اين ويروس فراهم نشود مردم بايد نکات بهداشتي و فاصله گذاري اجتماعي را رعايت کنند. ‏

اصول کنترل ومقابله با هر اپيدمي‏

دکتر محمد اسماعيل اکبري ـ رئيس انجمن آموزش پزشکي ايران در مورد بيماري كرونا مي‌گويد: شناخت صحيح اصول کنترل و مقابله با هر اپيدمي، براي کنترل آن ضروري است. تنهاراه مهارکرونا کنترل و به گوشه کشاندن آن است.‏

وي مي‌افزايد: براي کنترل و مقابله با هر اپيدمي (پاندمي) توجه به اصولي مترتب است که شناخت صحيح آنها ضروري بوده و تخلف از آنها عقب‌نشيني و يا تسليم شدن در مقابل اپيدمي است. اين اصول بشرح ذيل است: وظايف مردم؛ مردم دو وظيفه اصلي دارند: فاصله‌گذاري اجتماعي مناسب، اِعمال حفاظت‌هاي فردي و وظايف توليت حوزه سلامت که امروز قانوناً در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي تجلي پيدا کرده و دو وظيفه عمده آن چنين است: کشف زودرس بيماري و آلودگي و پاسخ سريع و صحيح به موارد کشف ‌شده.‏

رئيس انجمن آموزش پزشکي ايران در مورد وظايف دولت خاطر نشان مي‌كند: وظايف گسترده‌ دولت در دو گروه بزرگ دسته‌بندي مي‌شود: پشتيباني از عملياتي شدن وظايف مردم و وزارت بهداشت و مراقبت از عدالت اجتماعي در قالب اصلاح و توانمندسازي ساختارهاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و امنيتي کشور. براي حاکميت نيز دو وظيفه اصلي وجود دارد كه عبارتند از: پشتيباني عملياتي و حقوقي از وظايف فوق‌الذکر و تحقق انسجام ملي به‌عنوان مولفه‌اي موثر در انجام وظايف و توفيق خدمت موثر و کارآمد.‏

وظايف مردم

وي در مورد وظايف مردم تاكيد مي‌كند: فاصله گذاري اجتماعي بيشتر در قالب تعطيلي مکان‌هاي عمومي و تحديد رفتارهاي معمول اجتماعي شکل مي‌گيرد. در مورد ويروس خانواده کرونا که محل اصلي بروز و انتشار آن، مجاري تنفسي است اين کار کمي مشکل‌تر مي‌شود زيرا قطرات مترشح از ورودي‌هاي دستگاه‌هاي تنفسي و گوارشي يعني بيني، دهان و حلق به آساني و گاهي با رفتارهاي ممدوح اجتماعي مثل معانقه، دست دادن و رو بوسي و تکلم حضوري عامل انتقال ويروس به ديگري مي‌شوند. بديهي است در بسياري از موارد تامين فاصله‌ گذاري فيزيکي نيازمند پشتيباني‌هاي توليتي، دولتي و بعضا حاکميتي است، اما در مواردي چون مهماني‌هاي دوستانه و فاميلي، اين مهم، از وظايف مردم پس از دريافت آموزش صحيح و جامع است. در چنين مواردي تحديد رفتارها مشکل و گاهي غيراخلاقي است لذا رعايت موارد محافظت فردي در اولويت قرار مي‌گيرد. ‏

دكتراكبري مي‌گويد: آموزش همگاني نبايد مقطعي باشد يا تحت تاثير برخي عوامل اجتماعي يا سياست‌زده بالا و پايين شود. بعنوان مثال اگر گروهي از مغازه‌ها را باز کرديم و همزمان از وسعت و يا شدت اطلاع‌رساني کم نموديم و قضاوت‌هاي نارس کرديم دچار مشکلاتي خواهيم شد که آموزه‌هاي پيشين را زير سؤال مي‌برد و نقص رفتاري حادث مي‌شود. از جمله نکات مهم آن است که براي رعايت فاصله‌گذاري قطعا بايد روش‌هاي جايگزين خدماتي را طراحي و عملياتي کرد؛ نمي‌توان به مردم گفت در خانه بمانيد ولي امکان دسترسي و دستيابي به نيازهاي ضروري را فراهم نکرد. اين وظايف آنچنان در هم تنيده‌اند که گاهي تفکيک وظيفه مردم از توليت و دولت بسيار مشکل است. در اين ارتباط اگر مولفه‌هاي اجتماعي، اقتصادي و امنيتي را هم اضافه کنيم پيچيدگي کار بيشتر مي‌شود.‌ در مورد رعايت عوامل موثر در حفاظت‌هاي فردي باز هم تلفيق اين عوامل خودنمايي مي‌کند به‌عنوان مثال شستن دست‌ها با مواد شستشو مناسب، موثرترين روش محافظتي است که نبايد عوامل اقتصادي يا اجتماعي مانع آن شوند، در اينجا هم دسترسي و دستيابي دو عامل موثر هستند، همچنين است استفاده از ماسک در محافل عمومي که علاوه بر تاکيد در استفاده از آن در فضاي عمومي بايد در دسترس مردم قرار گرفته و امکان تهيه اقتصادي آن هم فراهم باشد. در اين موارد براي تسهيل در دسترسي و دستيابي بايد از اصول مديريتي ارزانسازي و هزينه ـ اثربخشي استفاده کرد و اجازه سوءاستفاده اقتصادي را به کسي نداد؛ در حقيقت باز هم وظيفه‌هاي حفاظتي فردي با وظايف دولتي و توليتي مخلوط مي‌شود و امکان جداسازي آنها وجود ندارد. تداوم اين رفتارها از اهم امور است؛ نبايد در رسانه‌ها شنيده شود که کرونا را شکست مي‌دهيم و بدليل عدم آگاهي از بيولوژي ويروس و ساختار‌هاي اجتماعي، براي مهارش روز تعيين کنيم و مردم را سرگردان کنيم و آنها ناخواسته دچار سستي رفتار شوند و بعد فرياد وا مصيبتا سر دهيم.‏

وظايف توليت حوزه سلامت

وي مي‌افزايد: وظايف حوزه سلامت فني‌تر و پيچيده‌تر است که اگر چه با ساير وظايف در هم آميخته است اما مي‌تواند مستقل نيز اعجاز بيافريند. اولين وظيفه توليت، آماده‌باش واقعي قبل از بروز بيماري است؛ منظور آماده شدن همه ساختار سلامت در نظام شبکه از نظر علمي و تجهيزاتي براي اپيدمي است که ممکن است هنوز به کشور نرسيده باشد. ساختار سلامت از روستا تا بيمارستان‌ها را شامل مي‌شود. در اينجا مردم نيز به‌عنوان جزيي از نظام شبکه بايد با رعايت اصولي در جريان امر قرار گيرند. دومين وظيفه، کشف و مديريت بيماران بسته به امکاناتِ دراختيار است (با روش‌هاي آزمايشگاهي يا باليني؛ در مورد ويروس کرونا ابتدا که کيت‌هاي آزمايشگاهي کافي نبود از نشانه‌هاي باليني و تصويربرداري و بعدها از کيت‌هاي آزمايشگاهي به‌عنوان مناسب‌ترين روش تشخيص استفاده شد). بيماران به دو گروه اصلي تقسيم مي‌شوند: گروه اول داراي نشانه‌هاي باليني هستند که آسان‌تر به مراکز مراقبتي مراجعه مي‌کنند و تحت تشخيص و مداوا قرار مي‌گيرند. گروه دوم که معضل امروز ما و بسياري از کشورهاي جهان هستند کساني است که نشانه‌هاي حادي از بيماري که آنها را مجبور به مراجعه کند، ندارند. افرادِ اصليِ گروه دوم را کساني تشکيل مي‌دهند که با بيماران در تماس بوده‌اند (اعم از علامت‌دار و بدون علامت). اين گروه و افرادي که با اين گروه در تماس بوده‌اند از نظر توليت سلامت بايد بيمار تلقي شوند و مي‌بايست زير ذره‌بين مراقبتي قرار گيرند که در مورد کرونا بايد حداقل دو هفته در قرنطينه باشند؛ اگر روش‌هاي آزمايشگاهي مطمئن‌تري در اختيار است بايد تست شوند و با مدنظر قرار دادن ضريب اطمينان تست‌ها، تحت قرنطينه يا تحت نظر باشند. با در نظر گرفتن ميزان قدرت ابتلاي ويروس، زنجيره اين افراد بيشتر از اعضاي خانواده بيمار شروع شده و به چندين گروه بعديِ در تماس با آنها ختم مي‌شود، بنابراين قابل ملاحظه است که وظيفه بسيار مهم کشف بيمار آسان نبوده و بايد با علم، دقت، قوت و دلسوزي مورد عنايت قرار گيرد. در بين بيمارانِ گروه دوم، افراد ديگري هم هستند که به‌طور آشکار با بيمار شناخته‌شده در تماس نبوده وعلائم روشني هم ندارند؛ مناسب‌ترين روش کشف اين بيماران، گرفتن تست کرونا از افرادي است که در محل‌هاي پرخطر يا جمع‌هاي پرخطر حضور داشته‌اند و اين دليل اصلي فريادهاي تکراري سازمان جهاني بهداشت براي گرفتن تست است. پس از پيدا کردن بيماران، توليت الزاما بايد به بسرعت به آنها پاسخ و واکنش متناسب که در افراد متفاوت است، نشان دهد که در اينجا گروه اول بعضا نياز به حضور در بيمارستان پيدا مي‌کنند و بر حسب نوع بيماري در بخش‌هاي مختلف تحت مراقبت قرار مي‌گيرند، تکليف اين گروه بدليل واگذاري آنها به بالاترين سطح خدماتي روشن است و علم و ايثار همکاران در کنار امکانات لازم، نتيجه را مشخص ميکند. نکته‌اي را که در اينجا لازم به توضيح مي‌دانم موضوع استفاده از دارو در درمان بيماران بستري است.‏

رئيس انجمن آموزش پزشکي ايران با بيان اين مساله كه گاهي روزانه از کشف دارويي خبر دار مي‌شويم که کرونا را درمان مي‌کند اما چند روز بعد خبر مي‌شويم که فلان دارو نه تنها تاثير نداشته بله مضر هم بوده است خاطرنشان مي‌كند: اگر از مسائل سياست‌زده و اقتصادي مربوط به اين اقدامات و اخبار بگذريم (که در جاي خود مهم و قابل توجه و بررسي است)، موضوع در حوزه تخصصي سلامت يک اتفاق عادي است زيرا همکاران ما در بالين بيمار بد حال طبابت مي‌کنند نه اينکه يک فرمول درماني را پياده سازند. آنان همه علم و تجربه خود را بکار مي‌گيرند تا بيمارشان را سالم مرخص کنند و اگر تجربه موفقي پيدا شد به ساير همکاران در سراسر جهان منتقل مي‌کنند، اما نبايد اين اقدامات علمي روزانه را با يک فرآيند چهارچوب‌دار تحقيقاتي و پژوهشي اشتباه گرفت.‏

وي تاكيد مي‌كند: به طور معمول در حالت عادي قريب 20سال طول مي‌کشد تا يک دارو از شروع به بازار وارد شود اما در موقع اپيدمي شاخص‌هاي جديدي مطرح مي‌شود و به اندازه همان شاخص‌ها بايد انتظار توفيق داشت. تا امروز هيچ داروي اختصاصي موثري براي بيماران کرونايي وجود ندارد و با توجه به ماهيت ويروس و آثار اجتماعي آن انتظار کشف زودرس آن نيز پيش‌بيني نمي‌شود. اما گروه دوم بيماران که يا بي‌نشانه کشف شده‌اند يا نشانه‌هاي مختصري داشته‌اند، اين گروه، نيازِ درماني خاصي ندارند اما هرگز نبايد در جامعه رها شوند بلکه بايد در فضاي قرنطينه‌اي و تحت پوشش قطعي حوزه سلامت قرار گيرند. اگر اين افراد براحتي از محل قرنطينه‌اي تعريف‌شده خود خارج شوند عامل اصلي انتقال بيماري و ماندگاري ويروس و حفظ چرخه آن مي‌شوند. وظيفه توليت در مهار ويروس کرونا همانند ساير بيماري‌هاي ويروسي حاد که پوشش واکسني را ندارند، به گوشه کشاندن ويروس است. ويروس نمي‌ميرد و شکست نمي‌خورد بلکه بايد کاري کنيم که در بدن فرد مبتلا در چنگال نظام ايمني محبوس شود و قدرت آلوده کردن ديگران را از دست بدهد، به همين دليل است که دوره خاصي براي طي اين مرحله را براي بيماران قائل مي‌شويم، اين دوره تاکنون دو هفته پس از بهبودي است که مبتلايان بي‌علامت يا کم علامت هم بايد آن را مراعات کنند.‏

ماهيت ويروس و آينده ارتباط ما

دكتر اكبري مي‌گويد: شايد تحليل بيولوژيک ويروس آسان‌ترين راه براي انجام وظيفه امروز و فرداي ما در کنار تجربيات و اکتسابات علمي باشد. اين توده کروماتيني شبيه يک موجود زنده معمولي مورد نظر ما نيست بلکه زنجيره‌اي ژنتيکال است که با بهره‌گيري از گيرنده‌هاي تاجي شکل خود به آساني به سطح سلول‌ها مي‌چسبد و بدون داشتن گيرنده اختصاصي و بدون مجوز وارد سلول شده و با عبور از سيتوپلاسم سلولي به درون هسته سلولي وارد مي‌شود. هسته سلول محل اصلي فرماندهي حيات با حضور ژن‌هايي است که روي کروموزوم‌ها قرار دارند. در هر سلول قريب 30 هزار ژن وجود دارد که مرگ و بقا، سلامت و بيماري را اداره مي‌کنند. ويروس کرونا به‌عنوان يک مهمان ناخوانده، گروهي از ژن‌ها را مورد هجمه قرار داده و آنها را وادار به کپي‌سازي از خود مي‌کند بدين معني که ژن بجاي نوشتن نسخه مناسب براي ادامه حيات و سپردن آن به پيامبران ژنتيکي و ساخت پروتئين‌هاي لازم، به کپي‌برداري از اين ويروس مشغول مي‌شود تاحدي که سلول‌هاي طبيعي از مسير عملکردي خود خارج شده و رفتار‌هاي غيرعادي انجام مي‌دهند، که در اينجا تا امروز متوجه شده‌ايم طوفان سايتوکايني که موجد التهاب خاص است در سلول‌ها پيدا مي‌شود و اين اتفاق منجربه کاهش و يا نابودي عملکرد اعضاي حياتي مي‌شود.‏ ويروس کرونا اگرچه تمايل بيشتري به دستگاه تنفس دارد اما به همه ارگان‌ها نفوذ کرده و آنها را از کار مي‌اندازد.

شايد اين دليل اصلي نشانه‌هاي مختلف بيماري باشد، گاهي با نشانه‌هاي شبه سرماخوردگي گاهي با علايم چشمي، زماني با سر درد و گاها با نشانه‌هاي گوارشي و پوستي اما اغلب بدون علامت خاص.‏

وي مي‌افزايد: اگر چه اصولي از عملکرد ويروس را شناخته‌ايم اما هنوز چهره و واقعيت بيولوژيک آن روشن نيست. بقولي اين ويروس تاکنون 34 بار تغيير چهره داده است، در برخي مکان‌هايي که مهار شده برگشته و يا با چهره‌اي متفاوت اعلام حضور کرده است. از ايمني ناشي از آن مطمئن نيستيم و مبتلايان جان به در برده ممکن است در مواجهه با حجم بيشتري از ويروس دوباره گرفتار شوند. از اصطلاح موج دوم و سوم راضي نيست زيرا وي مي‌ماند. ما هستيم که با انجام وظايف اشاره‌شده در بالا او را آرام يا طغياني مي‌کنيم. ويروس کرونا مردني نيست که وي را بکشيم، وي از مرگ ميزبان خود هم راضي نيست زيرا نابود مي‌شود و اين دليلي براي گسترش زياد و مرگ پايين آن است. تنها راه مهار کرونا کنترل و به گوشه کشاندن آن است؛ بدين معني که ميزبانان اين ويروس را بطور اعم چه در بيمارستان و با نشانه‌هاي حاد و بد باشند و چه در منزل، خيابان و محل کار با نشانه‌هاي خفيف يا بي‌نشانه باشند بايد در قرنطينه و نظارت کامل قرار داد تا نظام ايمني ميزبان شخصيت تهاجمي ويروس را کنترل کرده و آن را از تکثير منصرف کند، اين مفهوم مهار ويروس و ايمني مردمان است که بايد همگان آن را عميقا بفهمند و به کمک دولت و حاکميت عملياتي کنند. تنها راه نجات، انجام وظيفه از سوي همه و شناخت علمي با قدرت پاسخگويي موثر است. با اين حساب تاريخي براي رفتنش نداريم و عملکرد ماست که ممکن است مهار وي را زود يا دير اعلام کند.‏

پيشگيري از بيماري كرونا ‏

ـ دستان خود را به مدت حداقل 20 ثانيه با آب و صابون بشوييد. ضدعفوني کننده با درصد الکل 60 درصد به بالا مي‌تواند در صورت عدم وجود صابون و آب کمک کند.‏

‏ـ از دست زدن به چشم، بيني و دهان خود با دست‌هاي شسته نشده خودداري کنيد.‏

‏ـ وقتي بيمار هستيد در خانه بمانيد و استراحت کنيد.‏

‏ـ هنگام سرفه، دهان خود را بپوشانيد، يا با دستمال عطسه کنيد و بعد از عطسه کردن آن را در سطل زباله بياندازيد.‏

‏ـ اشياء و سطوحي که اغلب لمس مي‌شود مثل کانتر آشپزخانه، صفحه موبايل، رايانه، دستگيره درب را مرتبا تميز و ضدعفوني کنيد.‏

لازم به ذکر است که ضدعفوني‌ کننده‌هاي مبتني بر الکل مفيد هستند اما يک اقدام پيشگيرانه کافي براي جلوگيري از کرونا ويروس نيستند.

منابع قابل اعتماد ‏CDC‏ مي‌گويد: «ضدعفوني کننده‌هاي مبتني بر الکل مي‌توانند تعداد ميکروب‌هاي دست را تا حد قابل قبولي به سرعت کاهش دهند اما همه انواع ميکروب‌ها را از بين نمي‌برند.

منبع : https://www.ettelaat.com/

همرسانی خبر